७ भदौ/अर्थ र व्यापार – उद्योगी व्यवसायीहरुले आर्थिक वृद्धिका लागि निजी क्षेत्रलाई प्रोत्साहन गर्ने नीति चाहिनेमा सरकारले झन् निरुत्साहित गर्न खोजेको भन्दै लगानी खुम्चिएर अर्थतन्त्र थप समस्यामा पर्ने चेतावनी दिएका छन्।
नेपाल उद्योग तथा व्यवसायी महासंघले शुक्रबार काठमाडौंमा आयोजना गरेको कार्यक्रममा सहभागी उद्योगी व्यवसायीले यस्तो चेतावनी दिएका हुन् । उनीहरुले निजी क्षेत्रलाई अख्तियारको क्षेत्राधिकारभित्र राख्नेदेखि बैंक तथा वित्तीय संस्थामा एक प्रतिशतभन्दा बढी सेयर हुनेले ऋण लिन नपाउने प्रस्ताव निजी क्षेत्रलाई हतोत्साहित बनाउने खालको भएको बताएका छन् ।
उनीहरुले बैंक तथा वित्तीय संस्थामा एक प्रतिशतभन्दा बढी सेयर हुनेले कुनै पनि संस्थाबाट ऋण लिन नपाउने व्यवस्थाले लगानी खुम्चिने चेतावनी दिए।
नेपाल उद्योग वाणिज्य महासंघका अध्यक्ष चन्द्रप्रसाद ढकालले बैंकमा स्वामित्व भएका उद्योगी व्यवसायीले ऋण लगानी गर्न नपाउने व्यवस्थाले कसरी आर्थिक वृद्धि हुन्छ भनी प्रश्न गरे। ‘बैंकमा स्वामित्व भएकै कारण उत्पादन र रोजगारी सिर्जना गर्ने अवसर कसरी प्राप्त हुन्छ? रोजगारी र राजस्व बढाउनुपर्ने बेला यस्तो कानुन किन बनाउँदै छौं ?,’ उनले प्रश्न गरे।
ऋण दुरुपयोग भएको भए राष्ट्र बैंकले नियमन बढाउनुपर्ने भन्दै लगानीलाई नियन्त्रित र संकुचित गर्ने गरी कानुन नबनाउन आग्रह गर्दै ढकालले भने, ‘ऋण दुरुपयोग भएको छ भने हेरौं, तर लगानीलाई नियन्त्रित गर्ने काम नगरौं । ’
बैंक तथा वित्तीय संस्थासम्बन्धी विधेयकमा एक प्रतिशतभन्दा बढी सेयर हुनेले कुनै पनि संस्थाबाट ऋण लिन नपाउने प्रस्ताव छ । सरकारले गत ५ चैतमा संसद्मा दर्ता गराएको यो विधेयक अहिले प्रतिनिधि सभाको अर्थ समितिमा दफाबार छलफलका क्रममा छ।
उनले निजी क्षेत्रमा अख्तियारको चासोले पनि नकारात्मक सन्देश गइरहेको बताए। ‘अख्तियारले निजी क्षेत्रलाई आफ्नो क्षेत्राधिकार भित्र राख्ने व्यवस्था कानुनमा गर्न चाहेको कुराले त्रासको वातावरण सिर्जना भएको छ,’ ढकालले भने।
अख्तियारले निजी क्षेत्रमा हुने भ्रष्टाचार हेर्न पाउनुपर्ने माग गरेको विधेयक अहिले प्रतिनिधि सभाको राज्य व्यवस्था तथा सुशासन समितिमा दफाबार छलफलका क्रममा छ। उनले सरकार परिवर्तनका साथै मौद्रिक नीतिमा गरिएको लचिलो व्यवस्थाले सेयर बजारमा उत्साह देखिएको भन्दै मुलुकमा आर्थिक वृद्धिका लागि कम्तिमा १० वर्षका लागि स्थिर नीति आश्यक रहेको बताए।
नेपाल उद्योग परिसंघ (सीएनआई) का अध्यक्ष राजेशकुमार अग्रवालले अर्थतन्त्र २ वर्षदेखि शिथिल अवस्थामा रहेकाले निजी क्षेत्रले अहिले सरकारबाट प्रोत्साहन खोजिरहेको बताए। उनले नीतिगत स्थिरतामा पनि जोड दिए।
‘लगानीकर्ताले आज भएको व्यवस्थालाई हेरेर लगानी गर्छ। नीति चाँडो फेर्दा लगानी जोखिममा पर्छ। जहाँ अन्योल हुन्छ त्यहाँ लगानीको निर्णय गर्न गाह्रो हुन्छ। त्यसैले लगानीकर्तालाई प्रोत्साहित गर्न नीतिगत स्थिरता चाहिन्छ,’ उनले भने, ‘त्यसो भए स्वदेशी लगानी मात्र बढ्दैन, विदेशी लगानीकर्ता पनि आकर्षित हुन्छन्।’
उनले निजी क्षेत्रलाई अख्तियारले आफ्नो क्षेत्राधिकारभित्र राख्न चाहेकामा असन्तुष्टि जनाए। ‘निजी क्षेत्रलाई नियमन गर्ने २ दर्जन निकाय छन्। यस्तो बेला अख्तियारले पनि हेर्ने गरी कानुन बनाउने कुरा भइरहेको छ। यसो भयो भने निजी क्षेत्र कसरी सबल र बलियो होला ?,’ उनले प्रश्न गर्दै भने, ‘निजी क्षेत्रलाई नियन्त्रण गर्ने नभइ सहजीकरण गर्नुपर्छ। ऐन नियम त्यही खालको हुनुपर्छ।’
नेपाल उद्योग तथा व्यवसायी महासंघले काठमाडौंमा गरेको कार्यक्रममा सहभागी नेपाल चेम्बर अफ कमर्सका अध्यक्ष कमलेशकुमार अग्रवालले निजी क्षेत्रमा अख्तियारलाई प्रवेश गराए लगानी निरुत्साहित हुने बताए ।
‘नियमनकारी निकायले अनावश्यक दुःख दिइरहेका बेला प्रोत्साहन गर्ने नीति चाहिनेमा निजी क्षेत्रमा अख्तियारलाई प्रवेश गराए लगानी गर्न को उत्साहित हुन्छ?,’ उनले प्रश्न गरे।
उनले बैंक तथा वित्तीय संस्थासम्बन्धी विधेयकमा गरिएको एक प्रतिशतभन्दा बढी सेयर हुनेले कुनै पनि संस्थाबाट ऋण लिन नपाउने प्रस्ताव संशोधनको आवश्यकतामा जोड दिए। ‘कानुनमै लगानी खुम्च्याउने खालको व्यवस्था भयो भने निजी क्षेत्र कसरी फस्टाउँछ?,’ उनले भने।
उनले निजी क्षेत्र उत्साहित हुँदा राजस्व बढ्ने कुरा पछिल्लो एक महिनामा सेयर बजारबाट देखिएको बताए। ‘सेयर बजारबाट एक महिनामै साढे ४ अर्ब रुपैयाँ उठ्यो। यसले निजी क्षेत्रलाई प्रोत्साहित गर्ने नीति चाहिन्छ भन्ने स्पष्ट पार्छ,’ उनले भने।
उनले सरकारले यसअघि लिएका नीतिकै कारण अर्थतन्त्र लामो समयदेखि शिथिलता भएको भन्दै निजी क्षेत्रमैत्री हुने गरी कानुनमा सुधार गर्न आग्रह गरे। नेपाल उद्योग तथा व्यवसायी महासंघका अध्यक्ष भगिरथ सापकोटाले यस कार्यक्रम आयोजना गर्नुको उदेश्य र महत्वबारे जानकारी गराएका थिए ।
व्यवसायीको कुरा सुनेपछि उपप्रधान तथा अर्थमन्त्री बिष्णुप्रसाद पौडेलले निजी क्षेत्रको भूमिकालाई सरकारले राम्रोसित बुझेको भन्दै सरकारले व्यवसायीलाई उत्साहित बनाएर अघिबढ्ने प्रतिवद्धता व्यक्त गरे । उनले अहिले अर्थतन्त्रका सबै सुचकहरु राम्रो भएको दावी गरे । उनले निजी क्षेत्रलाई समस्या समाधानकालागि सरकारसँग सहकार्यगरि छलफल र वार्तामा आउन आग्रह गरे । उनले मागपत्र होइन समाधानकोलागि छलफलमा आउन आग्रह गरे ।