२२ चैत/अर्थ र व्यापार – पछिल्लो समय वैदेशिक रोजगारीमा जाने नेपाली कामदारले लिएको श्रम स्वीकृतिको चाप र हुन्डीमा कडाइले विभिन्न देसबाट रेमिट्यान्स नेपाल भित्रिने क्रम बढेको छ ।
जसका कारण चालु आर्थिक वर्षको आठौं महिना गत फागुनमा मात्र २० अर्ब रुपैयाँ बृद्धि भई कुल ९१ अर्ब रुपैयाँ रेमिट्यान्स भित्रिएको छ । चालु आवको वितेका आठ महिनाभित्रमा पनि गत फागुनमा भने यो वर्षकै सर्वाधिक रेमिट्यान्स भित्रिएको अर्थ मन्त्रालयले जनाएको छ ।
अर्थमन्त्रालयले जानकारि गराए अनुसार चालु आवको सातौं महिना गत माघमा जम्मा ७१ अर्ब रुपैयाँ भित्रिएको रेमिट्यान्स फागुनमा एकैपटक २० अर्ब रुपैयाँले बढेर ९१ अर्ब रुपैयाँ भित्रिएको छ । आगामी आर्थिक वर्षको नयाँ बजेट निर्माण तयारीमा जुटेको मन्त्रालयले सम्बन्धीत सरोकारवाला निकायहरुसँग माग गरेअनुसार सुझाव प्रस्तुत गर्ने क्रममा नेपाल राष्ट्र बैंकका अधिकारीहरूले हाल मुलुकमा रेमिट्यान्स भित्रिने क्रम बढ्न थालेको बताएका थिए । राष्ट्र बैंकले दिएको तथ्यांक अनुसार नै अर्थमन्त्रालयले यस्तो जानकारि गराएको हो ।
आन्तरिक रेमिट्यान्समा गरिएको नियन्त्रण, वैदेशिक रोजगारीको क्रममा संस्थागत तथा व्यक्तिगत रुपमा प्रदान गरिने नयाँ श्रम स्वीकृति र पुनःश्रम स्वीकृति लिनेहरुको संख्या बढ्दै गएको, विदेश गएकाले रेमिट्यान्स पठाउन थालेको र सरकारले हुन्डी कारोबारीलाई थप निगरानीमा राखेर धमाधम पक्राउ गरेकाले चालु आवको वितेका आठ महिना मध्ये गत फागुनमा भने रेमिट्यान्स निकै उत्साहजनक किसिमले बढेको अर्थ मन्त्रालयले जनाएको छ ।
एक महिनाको अवधीमै यसरी ह्वात्तै २० अर्ब रुपैयाँले रेमिट्यान्स भित्रिने क्रम बढ्दा भुक्तानी सन्तुलनमा केही राहत हुने अर्थ मन्त्रालयले जनाएको छ ।
यसअघि गत माघसम्ममा कुल ५ खर्ब ४० अर्ब १२ करोड रुपैयाँ रेमिट्यान्स भित्रिएको थियो । कोरोना विश्व महामारिका कारण श्रम गन्तव्यहरू प्रभावित भएर नेपाली कामदार जान नपाएकाले पनि रेमिट्यान्स भित्रिने क्रममा निकै गिरावट आएको थियो ।
गत आर्थिक वर्ष कोभिडका–१९ को रोकथाम तथा नियन्त्रणात्मक गतिविधिले रेमिट्यान्स बढेको थियो । अर्थतन्त्रका सबै क्षेत्रहरू ठप्प हुँदा हुन्डीबाट आउने रेमिट्यान्स बैंकिङ प्रणालीबाट आउँदा बढेको बताइएको छ ।
चालू आर्थिक वर्षमा पनि ७० देखि ८० अर्ब रुपैयाँको बीचमा रेमिट्यान्स भित्रिए पनि गत वर्ष धेरै आएकाले घटेको जस्तो देखिएको राष्ट्र बैंकले जनाएको छ । फागुनसम्म नयाँ श्रम स्वीकृति लिनेहरुको संख्या २ लाख जनाले बढिरहेको थियो भने पुनःश्रम स्वीकृति लिनेको संख्या २३० प्रतिशतले बढेको राष्ट्र बैंकको तथ्यांकले देखाएको छ ।
बैंकले रेमिट्यान्सलाई आकर्षित गर्नका लागि मुद्दती निक्षेपमा थप १ प्रतिशत ब्याजदर दिइरहेको छ । मुद्दतीमा १२ प्रतिशतसम्म ब्याजदर पाउने भएपछि अहिले विदेशमा रहेका नेपालीले औपचारिक रुपमा नै रेमिट्यान्स पठाउन आकर्षित भएको सम्बन्धीत सरोकारवालाहरुको भनाई छ । यसैगरी, कोरोना महामारि र युक्रेन–रूस युद्धका कारण हाल अमेरिकी डलरको भाउ बढिरहेकाले यही मौकामा विदेशमा रहेका नेपालीले रेमिट्यान्स बढी बढाएको हुन सक्ने उनीहरुको अनुमान छ ।