२७ फागुन /अर्थ र व्यापार – चालु आर्थिक वर्षको वितेका ७ महिनामै देशको विदेशी विनिमय सञ्चिती २ खर्ब २६ अर्ब रुपैयाँले घटेको छ । जसका कारण अझै सरकारले आयातमा थप कडाई गर्ने संकेत देखिएको छ ।
नेपाल राष्ट्र बैंकका अनुसार गत असार मसान्तमा १३ खर्ब ९९ अर्ब ३ करोड बराबर रहेको कुल विदेशी विनिमय सञ्चिति १६.२ प्रतिशतले कमी आई गत माघ मसान्तमा ११ खर्ब ७३ अर्ब २ करोड रुपैयाँ कायम भएको हो ।
राष्ट्र बैंकले आयातमा जाने कर्जामा कडाइ गरेपनि यसको प्रभाव विदेशी विनिमय सञ्चितीमा खासै पर्न सकेको देखिन्दैन । यस्तो अवस्थाले अब आयातमा थप कडाई हुन सक्ने सम्बन्धीत क्षेत्रका सरोकारवालाहरु एवं जानकारहरुको भनाई छ ।
यनीहरुको यस्तो अनुमान र राष्ट्र बैंकले सार्वजनिक गरेको पछिल्लो आर्थिक अवस्थाको विवरण अनुसार अमेरिकी डलरमा यस्तो सञ्चिति गत असार मसान्तमा ११ अर्ब ७५ करोड रहेकोमा गत माघ मसान्तमा १७.० प्रतिशतले कमी आई ९ अर्ब ७५ करोड रुपैयाँ कायम भएको छ ।
कुल विदेशी विनिमय सञ्चितिमध्ये नेपाल राष्ट्र बैंकमा रहेको सञ्चिति गत असार मसान्तमा १२ खर्ब ४४ अर्ब ६३ करोड रुपैयाँ रहेकोमा माघ मसान्तमा १७.७ प्रतिशतले कमी आई १० खर्ब २४ अर्ब ६० करोड रुपैयाँ कायम भएको छ ।
यसैगरि, बैंक तथा वित्तीय संस्था (नेपाल राष्ट्र बैंकबाहेक) सँग रहेको विदेशी विनिमय सञ्चितिको दर पनि गत असार मसान्तमा १ खर्ब ५४ अर्ब ३९ करोड रुपैयाँ रहेकोमा माघ मसान्तमा ३.९ प्रतिशतले कमी आई १ खर्ब ४८ अर्ब ४२ करोड रुपैयाँ कायम भएको छ । त्यसैगरि, गत माघ मसान्तको कुल विदेशी विनिमय सञ्चितिमा भारतीय मुद्राको अंश २४.२ प्रतिशत रहेको छ ।
यस्तो छ सञ्चितिको सूचक
राष्ट्र बैंकका अनुसार चालु आर्थिक वर्ष २०७८/७९ को ७ महिनाको आयातलाई आधार मान्दा बैंकिङ्ग क्षेत्रसँग रहेको विदेशी विनिमय सञ्चिति ७.४ महिनाको वस्तु आयात र ६.७ महिनाको वस्तु तथा सेवा आयात धान्न पर्याप्त रहने देखिन्छ ।
गत माघ मसान्तमा विदेशी विनिमय सञ्चितिको कुल गार्हस्थ्य उत्पादन (अघिल्लो आर्थिक वर्षको), कुल आयात र विस्तृत मुद्राप्रदायसँगका अनुपातहरु क्रमशः २७.५ प्रतिशत, ५५.८ प्रतिशत र २२.१ प्रतिशत रहेका छन् । गत असार मसान्तमा यी अनुपातहरु क्रमशः ३२.८ प्रतिशत, ८४.७ प्रतिशत र २७.१ प्रतिशत रहेका थिए ।